Galeria Sztuki Polskiej XX Wieku Muzeum Narodowego w Krakowie

Kraków

Galeria Sztuki Polskiej XX Wieku
Muzeum Narodowego w Krakowie
(Gallery of Polish Art of the 20th Century)
Al. 3 Maja 1
30-062 Kraków
tel.(0-12) sekretariat: (12) 295 56 00fax: (12) 295 55 55
e-mail: dyrekcja@muz-nar.krakow.pl
http://www.muzeum.krakow.pl/
dyrektor MN: Zofia Gołubiew
Wicedyrektor ds. Naukowych i Zbiorów: Marek Świca.
Wicedyrektor ds. Wystaw, Promocji i Edukacji: Marek Mróz


Olga Boznańska "Kwiaciarki" 1889	Tadeusz Makowski "W pracowni", ok.1929

Galeria istnieje w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego od 1959 roku i stanowi "kontynuację" wystawy sztuki polskiej XIX wieku mieszczącej się w Sukiennicach. Powstawały kolejne wersje ekspozycji, zasadniczą zmianę wprowadzono w roku 1991 po oddaniu do użytku tzw. Nowej Części Gmachu. Zespół kierowany przez Zofię Gołubiew, przy współpracy prof. Mieczysława Porębskiego, zastąpił dotychczasowy chronologiczny układ Galerii układem problemowym.
Wyróżniono w Galerii cztery węzły tematyczne: twórczość Jacka Malczewskiego, Józefa Pankiewicza, Jerzego Nowosielskiego oraz artystów z kręgu wystawy w "Arsenale".

Władysław Ślewiński "Czesząca się", 1897

Józef Czapski "Czerwona kawiarnia"

Obecna odsłona Galerii Sztuki Polskiej XX wieku/ listopad 2005 rok - to ponad 3 tysiące metrów kwadratowych powierzchni, gdzie zgromadzono szereg znakomitych dzieł artystów, którzy kształtowali historię polskiej sztuki nowoczesnej. Radykalna przebudowa wnętrz II piętra Gmachu Głównego Muzeum Narodowego umożliwiła stworzenie optymalnej przestrzeni dla prezentacji dzieł sztuki.
Galerię otwierają dzieła malarzy i rzeźbiarzy przełomu wieku XIX i XX. Duszna, dekadencka atmosfera będąca wyrazem schyłku "belle époque", jest zapowiedzią nowych prądów. Zmienia się w feerię młodopolskich nastrojów, wśród których znajdują się zarówno wzniosłe neoromantyczne idee narodowe, jak i oczarowanie ludowością. Ważne miejsce zajmują tu monumentalne projekty witraży Wyspiańskiego i Mehoffera, można także zobaczyć świetnie znane obrazy Jacka Malczewskiego, należące do naszej polskiej mitologii. Zgoła inna aura panuje wśród dzieł artystów działających we Francji - śmiałe poszukiwania form i treści odnajdziemy w pracach Olgi Boznańskiej, Władysława Ślewińskiego czy Józefa Pankiewicza.

Andrzej Wróblewski "Syn i zabita matka" 1949 r.

Maciej Maciejowski, Rolniczy lider
wysypuje zboże na tory, 2000 r.

Kolor i forma to dwa nurty typowe dla dwudziestolecia międzywojennego. Pierwszy nurt ilustrują wyrafinowane barwnie prace uczniów Pankiewicza zrzeszonych w tzw. Komitecie Paryskim, drugi ma swój początek w eksperymentach formistów i trwa w dalszych awangardowych poszukiwaniach, m.in. w twórczości Grupy Krakowskiej, której członkowie, od przedwojennych legend awangardy, aż po twórców zupełnie współczesnych - są w Galerii licznie reprezentowani. Na szczególną uwagę zasługują dzieła Marii Jaremy, Tadeusza Kantora i Jonasza Sterna. Osobną salę opanowali artyści, którzy próbują przekroczyć granice malarstwa: skonfrontowano tu dzieła Jerzego Nowosielskiego z twórczością Tarasewicza, Lutyńskiego i Sztwiertni. Powojenne malarstwo figuratywne to prace Andrzeja Wróblewskiego, Grupy Wprost i warszawskiej Gruppy.
"Poza ciało" - to ekspozycja przedstawiająca sztukę feministyczną, dokonania Aliny Szapocznikow czy Marii Pinińskiej - Bereś zestawiono tu z pracami artystek młodego pokolenia, posługujących się nowymi mediami takimi jak instalacja video. Niedaleko stąd do prezentacji dzieł sztuki aktualnej, które zgodnie z regułami postmodernizmu można czytać jak teksty żonglując ich znaczeniami.

Muzeum wydało monograficzne opracowanie swoich zbiorów m.ni : Malarstwo polskie od około 1890 do 1945 r. i Nowoczesne malarstwo polskie cz.2. oraz Malarstwo polskie po 1945 roku.
Wydaje katalogi zgromadzonych i wystawianych dzieł.

Malarstwo, grafika, rysunek, rzeźba, sztuka obiektu.

0pracowanie Ośrodek Informacji i Dokumentacji
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
uwagi i komentarze prosimy kierować do Oś. Dokumentacji, CSW
design + html Marta van der Haagen